ee

Ολοκληρωμένες Xωρικές Eπενδύσεις

Στρατηγικές > Ολοκληρωμένες Xωρικές Eπενδύσεις ...

Σύμφωνα με την πρόσφατη 9η Έκθεση για την Συνοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Μάρτιος 2024) η οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή αποτελεί ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ιδρύθηκε με βάση τις αξίες της αλληλεγγύης, των ίσων ευκαιριών και της συνοχής. Από την αρχή, η Συνθήκη της Ρώμης έθεσε ως στόχο τη «μείωση των διαφορών που υπάρχουν μεταξύ των διαφόρων περιφερειών και της καθυστέρησης των λιγότερο ευνοημένων περιοχών». Αυτή η οικονομική και κοινωνική συνοχή, η μείωση των εσωτερικών ανισοτήτων, θεωρήθηκε, δικαίως, τότε ότι ωφελεί ολόκληρη την Ευρώπη και παραμένει εξίσου έγκυρη και σήμερα. Έκτοτε, η Πολιτική Συνοχής αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Η ανάγκη διαμόρφωσης νέων χωρικών και ταυτόχρονα χρηματοδοτικών εργαλείων προέκυψε μετά από πολυετή έρευνα σε τοπικό, περιφερειακό και ευρωπαϊκό επίπεδο και αποτελούν κομβικό εργαλείο υλοποίησης και εμβάθυνσης της Πολιτικής Συνοχής. Βασική πτυχή των Στρατηγικών Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης είναι η τοπο-κεντρική προσέγγιση (place-based approach) και ως εκ τούτου η δυνατότητα χάραξης πολιτικής από τη σκοπιά των τοπικών αναγκών.

Για την περίοδο 2021-27, τα χωρικά αυτά εργαλεία συγχρηματοδοτούνται κυρίως από τον Στόχο Πολιτικής (ΣΠ) 5 «Μια Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες της μέσω της προώθησης της βιώσιμης και ολοκληρωμένης ανάπτυξης όλων των εδαφικών τύπων και των τοπικών πρωτοβουλιών» των Περιφερειακών Προγραμμάτων, και επομένως και του Προγράμματος «Δυτική Μακεδονία» 2021-2027, και συγκεκριμένα των Ειδικών Στόχων:

- 5.i - ενίσχυση της ολοκληρωμένης και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής ανάπτυξης, του πολιτισμού, της φυσικής κληρονομιάς, του βιώσιμου τουρισμού και της ασφάλειας στις αστικές περιοχές·

- 5.ii - ενίσχυση της ολοκληρωμένης και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής τοπικής ανάπτυξης, του πολιτισμού, της φυσικής κληρονομιάς, του βιώσιμου τουρισμού και της ασφάλειας σε περιοχές πλην των αστικών.

Η συγχρηματοδότηση των χωρικών εργαλείων δύναται να περιλαμβάνεται και σε άλλους στόχους Πολιτικής και Ειδικούς Στόχους του Προγράμματος, από άλλα Προγράμματα καθώς και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Α. Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΟΧΕ-ΒΑΑ)

Επείγουσες προκλήσεις όπως η υποβάθμιση του περιβάλλοντος και η κλιματική αλλαγή, η ψηφιακή επανάσταση, η δημογραφική μετάβαση, η μετανάστευση και οι κοινωνικές ανισότητες φέρνουν συχνά τα αστικά κέντρα στην πρώτη γραμμή να καλούνται να δώσουν λύσεις. Η σημασία των πόλεων για τη μετάβαση προς έναν βιώσιμο τρόπο ζωής αναγνωρίζεται στο Αστικό Θεματολόγιο (Urban Agenda) της ΕΕ και σε παγκόσμιας εμβέλειας πρωτοβουλίες, όπως οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης (Sustainable Development Goals) και το Νέο Αστικό Θεματολόγιο (New Urban Agenda) των Ηνωμένων Εθνών.

Στο πλαίσιο της γερμανικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταρτίστηκε η Χάρτα της Λειψίας για τις βιώσιμες πόλεις. Στη Χάρτα της Λειψίας διατυπώνονται δύο βασικές αρχές για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη: η εφαρμογή ολιστικής, ολοκληρωμένης αναπτυξιακής πολιτικής και η έμφαση στις υποβαθμισμένες συνοικίες.

Οι κύριες συνιστώσες της προσέγγισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για βιώσιμη και ολοκληρωμένη αστική ανάπτυξη διαμορφώνονται ως εξής:

- Προσέγγιση η οποία προάγει στρατηγικό όραμα για την ανάπτυξη αστικών περιοχών.

-  Προσέγγιση η οποία στοχεύει πόλεις όλων των μεγεθών και προάγει την ολοκλήρωση σε διάφορες κλίμακες, από τη γειτονιά έως τις ευρύτερες εδαφικές περιοχές.

-  Πολυσυλλεκτική προσέγγιση πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, η οποία συντονίζει διάφορους παράγοντες ανάλογα με τους ρόλους, τις δεξιότητες και τις κλίμακες παρέμβασής τους, διασφαλίζοντας την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.

-  Προσέγγιση η οποία διασφαλίζει την ολοκλήρωση μεταξύ τομέων και παροτρύνει τις πόλεις να εργαστούν σε διάφορους τομείς πολιτικής.

-  Προσέγγιση βασισμένη στην ολοκληρωμένη χρήση πολλαπλών πηγών χρηματοδότησης.

-  Προσέγγιση η οποία προάγει τον προσανατολισμό στα αποτελέσματα και θεσπίζει πλαίσια παρακολούθησης και αξιολόγησης.

 

Κατά την περίοδο 2014-2020 υποβλήθηκαν και εγκρίθηκαν 5 Στρατηγικές ΒΑΑ που αφορούσαν τις πόλεις των Γρεβενών, της Καστοριάς, της Κοζάνης, της Πτολεμαΐδας και της Φλώρινας. Για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, οι Στρατηγικές αυτές θα αποτελέσουν βάση για περαιτέρω ενίσχυση της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, καθώς επιδιώκεται η ενίσχυση και αναβάθμιση αυτών των Στρατηγικών προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των πόρων που επενδύθηκαν την περίοδο 2014-2020, να ολοκληρωθούν λειτουργικά τα υλοποιημένα και εν εξελίξει έργα, να κεφαλαιοποιηθούν τα αποτελέσματα και να διαχυθούν χωρικά στον ευρύτερο αστικό χώρο. Οι επικαιροποιημένες Στρατηγικές ΒΑΑ θα υλοποιηθούν σε συνέχεια αυτών που χρηματοδοτήθηκαν την περίοδο 2014-2020, με δυνατότητα, κατά την κρίση των Αστικών Αρχών, να επεκταθούν χωρικά προκειμένου να καλύψουν το σύνολο ή μέρος του αστικού χώρου.

 

Πρόσκληση ΟΧΕ-ΒΑΑ

Αρχείο Πρόσκλησης

Συνημμένα Πρόσκλησης

 

 

Β. Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ)

Η Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) είναι μια μακροπρόθεσμη στρατηγική που αποσκοπεί στην αξιοποίηση του δυναμικού μιας συγκεκριμένης περιοχής και στη μείωση του κοινωνικού αποκλεισμού, μέσω εξωτερικών παρεμβάσεων και πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.

Το ΕΣΠΑ 2021-2027 προσδιορίζει ως περιοχές για εφαρμογή Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων (ΟΧΕ) περιοχές με θεματική ή/ και χωρική συνέχεια, δυνατότητα αξιοποίησης πλουτοπαραγωγικών πόρων και ιδιαίτερων τοπικών χαρακτηριστικών (πολιτιστικών, τοπικής παραγωγής και βιώσιμης τουριστικής δραστηριότητας) και με δυνατότητα συνέργειας με άλλα μέσα πολιτικής (π.χ. σε περιοχές Natura 2000).

Οι Στρατηγικές ΟΧΕ καταρτίζονται με την ενεργό συμμετοχή των εμπλεκόμενων φορέων στο σχεδιασμό και στη διακυβέρνηση και με πρόβλεψη για ενίσχυση των μετέπειτα τοπικών δικαιούχων με προσωπικό και τεχνογνωσία και υποστήριξη της δημιουργίας εταιρικής σχέσης μεταξύ όλων των τοπικών συντελεστών.

Κατά την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Δυτική Μακεδονία» χρηματοδοτήθηκε η υλοποίηση μίας ΟΧΕ που αφορούσε την ολοκληρωμένη ανάπτυξη και προστασία των λιμναίων οικοσυστημάτων τής Περιφέρειας.

Από το Πρόγραμμα «Δυτική Μακεδονία» 2021-2027 προβλέπεται η χρηματοδότηση της επικαιροποιημένης ΟΧΕ Λιμνών & Ποταμών, με την προσθήκη στην περιοχής παρέμβασης και των λιμναίων συστημάτων τής Περιφέρειας.

Επιπλέον, προβλέπεται η χρηματοδότηση μίας επιπλέον Στρατηγικής ΟΧΕ που θα αφορά την ανάδειξη και ανάπτυξη του Γεωπάρκου Γρεβενών – Κοζάνης, το οποίο αποτελεί μέλος του Παγκόσμιου δικτύου Γεωπάρκων τής UNESCO.

 

Πρόσκληση ΟΧΕ

Αρχείο Πρόσκλησης 

Συνημμένα Πρόσκλησης

 

Image
Image
Εγγραφή στο Newsletter

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
Προγράμματος "Δυτικής Μακεδονίας"

ΖΕΠ Κοζάνης 50100

Τηλέφωνο : 2461 3 50900

Ε- mail : dapepdm@mou.gr

Ε- mail Ιστοσελίδας :  infopepdym@gmail.com